Mogen festivals wel klagen over de btw-verhoging?

Gespannen zit Charlotte Koster voor haar laptop, wachtend op het moment dat de klok elf aantikt. Elf uur, hét moment dat de kaartverkoop voor het Flevolandse festival ‘A campingflight to Lowlands paradise’ begint. In de volksmond beter bekend als Lowlands. Ticketverkoper Live Nation heeft extra servers bijgeplaatst om de massale toestroom bij te benen. Toch is er een verschil met de voorgaande jaren. Charlotte betaalt meer btw dan vorig jaar.

We gaan terug naar 1 juli 2011. Den Haag verhoogt de belasting toegevoegde waarde (btw) op podiumkunsten. Eigenlijk had de maatregel al in januari moeten ingaan, maar liep een halfjaar vertraging op door de Eerste Kamer. De senaat dreigde het plan af te schieten waardoor staatssecretaris Frans Weekers de maatregel moest uitstellen. De btw-verhoging op kunstwerken, ook onderdeel van de bezuinigingen, ging wel in op 1 januari. In plaats van zes procent btw betaal je voortaan het ‘normale’ tarief van negentien procent.

De hele culturele sector staat vanwege dit besluit op zijn achterste benen. Vooral de ‘grote gedoger’ Geert Wilders komt er slecht van af tijdens de protesten. Rapid Razor Bob, de personificatie van Lowlands, noemt hem in aanloop van het festival bijvoorbeeld ‘cultuurterrorist met de peroxidepruik’ en ‘geperoxideerdevolkspopulismuspipo’. De festivals geven Wilders de schuld van de bezuinigingen. In ruil voor gedoogsteun van de PVV, zouden de VVD en CDA moeten bezuinigen op de culturele sector.
Ook staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Halbe Zijlstra krijgt veel verwijten. ‘Halbe Zool’ of ‘Halbe de Sloper’ is dan ook niet van de lucht. Hij is de verantwoordelijke onder wie de verhoging gebeurd. Toch is de verhoging een geesteskind van staatssecretaris Frans Weekers (Financiën).

Maar hoeveel last hebben de festivals nou echt van deze btw-verhoging? Om de proef op de som te nemen, neem ik contact op met drie festivals: Concert at Sea, Crossing Border en Motel Mozaïque. Concert at Sea is met 40.000 bezoekers een van de grootste festivals in Nederland. Het festival, door Zeelands trots Bløf opgericht, beleeft in juni zijn zevende verjaardag. Heel anders zijn bijvoorbeeld Motel Mozaïque en Crossing Border. Deze festivals zijn de kleinere van Nederland. Naast muziek kun je ook theater, literatuur en andere kleinkunsten bewonderen. Door de verschillende grootte en samenstelling van deze festivals

Speciale acties
“Nee, we hebben geen speciale acties gehouden zoals bijvoorbeeld Lowlands heeft gedaan. Omdat we de kaartprijzen al zo laag mogelijk houden.” aldus Lesley Grieten. Hij is festivaldirecteur van het Concert at Sea festival. “Het lastigste van de BTW-kwestie is het anticiperen. Vorig jaar hebben we van de hele btw-verhoging geen last gehad, omdat het een halfjaar is uitgesteld.”

Pinkpop-baas Jan Smeets ondernam wel actie. In het Algemeen Dagblad van 5 januari spreek hij zich uit: “Aan de aangekondigde alom vervloekte verhoging van de btw van 6 naar 19 procent valt niet te ontkomen. Dat zou betekenen dat een dagkaart minimaal 10 euro duurder wordt en een weekendkaart zeker 20 euro.” In plaats daarvan verhoogt Pinkpop de prijs van dagkaarten van 75 naar 80 euro. Weekendkaarten stijgen tien euro: van 150 naar 160 euro. Door deze zet heeft de organisatie minder geld te besteden dan voorgaande jaren.

Ook Lowlands deed een actie. De kaarten voor editie negentien (2011) gingen op vrijdag 26 november 2010 in de verkoop. Bij voorgaande edities begon de kaartverkoop in februari in het jaar van het festval zelf. Trouwe festivalganger Charlotte Koster heeft niet echt geprofiteerd van de actie die Lowlands heeft georganiseerd. “Kijk, op financieel gebied heb ik er wel van geprofiteerd. Sowieso. Anders was het veel duurder geweest, denk ik.” Nadeel was er vooral op andere gebieden. “De verkoop was op een rare dag: vrijdag. Veel mensen waren op school of het werk en konden dus geen kaarten bemachtigen. In een woord: hysterisch!”

Dramatisch
Het Haagse festival Crossing Border heeft wel veel last van de btw-verhoging. Michel Behre: “We hebben veel minder inkomsten. Dit komt ook doordat we de verhoging niet hebben doorberekend in de tickets 5mg cialis for sale.” Doordat Crossing Border niet alleen muziek brengt komt het hard aan. “Het is rampzalig en ook nog tegelijkertijd met forse andere bezuinigingen. Het is een dramatische beslissing.” Behre doelt hiermee op de teruggelopen subsidies van rijk en provincie.

Snelle verkoop
“De afgelopen twee edities waren de twee snelst verkopende edities. Ik denk niet dat de btw-verhoging de kaartverkoop zwaar raakt.” Derrick Smittenaar is duidelijk. Het Rotterdamse festival Motel Mozaïque heeft weinig last van de btw-verhoging van afgelopen juli. Ook Grieten beaamt dit: “De kaartverkoop gaat ieder jaar sneller.” Of de verhoging van de BTW meespeelt weet hij niet. “In de kaartverkoop is dit in elk geval niet te merken. Deze gaat goed, en we hebben geen onderzoek uitgevoerd of hier effecten van de BTW-maatregel tussen zitten.” Crossings Border’s Michel Behre zegt: “We merken geen verschil met voorgaande jaren.”

Merkt de bezoeker dit ook? “Met bijvoorbeeld Concert at Sea heb ik geen ervaringen, maar als ik naar andere festivals kijk gaat de verkoop steeds sneller.” Charlotte denkt dat festivals een hype zijn: “Festivals zijn hot. Iedereen wil graag heen.” Zelf heeft ze ook last van de steeds sneller uitverkopende festivals. “Ik wilde graag naar Rock am Ring (Duitsland), maar hier viste ik achter het net. De digitale wachtrij was té lang.”

Meer bezoekers
Motel Mozaïque heeft dit jaar meer bezoekerscapaciteit. “We denken wel dat we uitverkopen. Net als de vorige twee jaar. Maar het blijft altijd afwachten.” In het geval van Concert at Sea geldt dit ook. “Investeren in een festival blijft risicovol. Het doorberekenen van het hogere btw-tarief is voor ons noodzakelijk. Toch denk ik dat we nog steeds een relatief lage prijs vragen voor wat je krijgt.” Voor 60 euro heb je een passe-partout waarmee je vrijdag en zaterdag op de Brouwersdam kunt verblijven. In 2011 was de prijs 50 euro. De stijging is alleen het gevolg van de btw-verhoging.

Pinkpop pakt het anders aan. In het AD vertelt Smeets dat het festival uit Landgraaf de btw-verhoging niet volledig door te rekenen. Hierdoor kan het festival minder uitgeven aan artiesten. Normaal heeft het Limburgse festival 4,5 miljoen euro te besteden. Dit jaar zakt dit naar 4 miljoen euro. Als het festival een hele grote artiest kan boeken, gaan er meer kaarten in de verkoop. De afgegeven vergunning staat dit namelijk toe.

Meer kaarten in de verkoop. Is dit wel positief? Volgens Pinkpopbezoekster Ankie Houwen zijn meer mensen niet aan te raden. “Toen ik daar liep had ik zoiets van: Wow, wat veel mensen.” Een normaal concert vindt ze dan fijner. “Ik ga liever naar een concert van een band die ik heel goed vind, dan dat ik naar een festival ga waar van alles te vinden is. En heel veel publiek is.” Ook Charlotte vindt dit geen goed plan. “Het is nu al te druk. Een grote massa mensen. Om bij Green Day vooraan te staan, ben ik eerder weggegaan bij andere concerten. Alsnog stond ik halverwege het veld.”

Minder artiesten
Crossing Border koos voor minder prominente artiesten om het gat op te vangen. In het Haarlems Dagblad zegt Michel Behre, muziekprogrammeur bij het Haagse festival: “We hebben gekozen voor wat minder nadrukkelijke muzikale headliners. Headliners kunnen zelfs in de weg zitten.” De Amerikaanse band The National was bij de laatste editie zo populair dat andere acts er last van hadden.

“Het ligt aan het festival of het een optie is om minder prominente artiesten te vragen”, zegt Charlotte Koster. “Crossing Border is een klein, alternatief festival. Daar kan het. Maar neem Pinkpop. Dan kan het absoluut niet. Iedereen komt voor de grote namen. Daar kun je niet op beknibbelen.”

Er zijn dus festivals die amper iets van de btw-verhoging merken, zoals Concert at Sea en Motel Mozaïque. De enige mogelijkheid voor deze festivals was de btw doorberekenen. Doordat de kaartverkoop goed gaat hebben deze festivals geen problemen. Bezuinigingen én het niet volledig doorrekenen van de btw brengt Crossing Borders daarentegen in de problemen. Over het algemeen lijken de problemen mee te vallen, maar enkele festivals ondervinden duidelijk problemen. Daarmee lijkt staatssecretaris Halbe Zijlstra gelijk te krijgen. In het NRC Handelsblad zei hij: “Een omwenteling bereik je alleen als je significant bezuinigt.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *